Genel Kültür ve Yetenek — Vatandaşlık ve Anayasa Bilgisi
Bu sayfa Vatandaşlık ve Anayasa Bilgisi konularını kapsar: Temel hak ve özgürlükler, devlet organları, seçim sistemleri ve anayasa değişikliği.
← Geri: Genel Kültür Ana Sayfa
Bölüm 1: Temel Hak ve Özgürlükler
Anayasa'ya göre temel haklar üç grupta toplanır:
| Hak Grubu | Kapsamı |
|---|---|
| Negatif Statü Hakları | Devlete karşı korunma (kişi dokunulmazlığı, özel hayat, konut, haberleşme) |
| Pozitif Statü Hakları | Devletten talep edilebilen haklar (eğitim, sağlık, çalışma) |
| Katılma Hakları | Yönetime katılma (seçme ve seçilme, dilekçe, siyasî parti) |
Aşağıdakilerden hangisi pozitif statü haklarındandır? A) Özel hayatın gizliliği B) Seçme ve seçilme hakkı C) Sağlık hizmetlerinden yararlanma D) Din ve vicdan özgürlüğü Cevap: C (Devletten talep edilen haklar pozitif statü haklarıdır.)
Bölüm 2: Devlet Organları
| Organ | Görev | Başkan |
|---|---|---|
| Yasama — TBMM | Kanun yapma, denetleme | TBMM Başkanı |
| Yürütme — Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu | Kanunları uygulama | Cumhurbaşkanı |
| Yargı — Bağımsız Mahkemeler | Adalet dağıtma | Anayasa Mahkemesi Başkanı |
Bölüm 3: Seçim Sistemleri
| Sistem | Açıklama |
|---|---|
| Çoğunluk Sistemi | En çok oyu alan aday seçilir |
| Nispi Temsil | Partiler aldıkları oy oranında milletvekili çıkarır |
| Seçim Barajı | %7 (2022 değişikliği sonrası) — partilerin barajı geçmesi gerekir |
Bölüm 4: Anayasa Değişikliği
Anayasa değişikliği için TBMM üye tam sayısının en az 3/5'i (360 oy) ile teklif, 2/3'ü (400 oy) ile kabul gerekir. Cumhurbaşkanı uygun görmezse halk oylamasına sunabilir.
- 3/5 (360 oy): Teklif edilebilir
- 2/3 (400 oy): Kabul edilebilir
- 400-360 arası: doğrudan halk oylamasına gider
- 360 altı: teklif edilemez
Aşağıdakilerden hangisi yasama organının görevlerinden değildir? A) Kanun yapmak B) Bakanları denetlemek C) Bütçeyi onaylamak D) Kanunları yürütmek Cevap: D (Yürütme görevidir.)
Vatandaşlık bölümü, SGS sınavında genel kültür sorularının bir kısmını oluşturur. Temel hak grupları ve devlet organlarının görevleri sık sorulan konulardır.
Video Dersler
Aşağıdaki videoları YouTube'da izleyerek ders konularını pekiştirebilirsin.